Khảo Về Tên Gọi Sa-môn, Bà-la-môn Và Những Phẩm Tính Của Bà-la-môn Trong Phật Điển

Viết để tặng bạn tôi, nhà sư-họa sĩ.

Trong kinh điển Phật giáo, danh xưng Sa-môn, Bà-la-môn có tần suất xuất hiện rất cao và mang nhiều nghĩa khác nhau tùy theo ngữ cảnh. Có những trường hợp các danh xưng này chuyên chở ý nghĩa tích cực hoặc ngược lại. Tính đa nghĩa, tùy biến của hợp ngữ Sa-môn, Bà-la-môn đôi khi tạo nên những ngộ nhận không đúng về Phật giáo và cả Ấn giáo.

Từ Lời Phật Dạy Trong Kinh Trường Bộ Nghĩ Về Việc Cầu, Cúng Thần Tài

Hết thảy do hành nghiệp, cầu Trời ích lợi gì?[1]

 1.     Đề dẫn và định danh.

Cầu cúng thần tài là một trong những tín niệm phổ biếncủa nhiều thể thức tôn giáo ở Ấn Độ, xuất hiện từ thời cổ đại và tồn tại cho đến ngày nay. Đứng trước thực trạng đó, Đức Phật đã mở một lối đi riêng qua lời khẳng định trong kinh Trường Bộ:

Sơ Khảo Về Mẫu Tự Phạn Ngữ và Từ Biện Tài Trong Kinh Điển Hán Tạng

Như Lai có thể diễn tả những gì Ngài muốn bằng bất kỳ ngôn ngữ nào [1]

Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp cơ bản giữa người với người. Nhờ ngôn ngữ mà các giá trị liên quan đến đời sống của con người được kế thừa, giữ gìn và phát triển. Một trong những ngôn ngữ có mặt rất sớm trong lịch sử loài người đó chính là Phạn ngữ.

Quan Điểm Đức Phật về Vấn Đề Chuyển Giới (TRANSGENDERISM)

Giới tính (bhāva = gender) là một trong những vấn đềquan trọng được nhiều người quan tâm từ cổ đại cho đếnhôm nay. Về cơ bản, giới tính được định hình trong thời gian thai nghén và bộc lộ rõ ràng khi một chúng sanh chào đời.

Vài Điểm Tương Đồng và Khác Biệt Trong Bố Thí Giữa Ấn Giáo và Phật Giáo

Khi nhận ra sự khổ đau của kẻ khác thì con tim của người hiền thiện co thắt lại, gọi đó là lòng bi mẫn - Buddhaghosa.

(Paradukkhe sati sādhūnaṃ hadayakampanaṃ karotīti karuṇā - Visuddhimagga[1]).

Khảo Về Tang Nghi của Hàng Thích Tử

Chúc Phú

Sanh như đắp chăn Đông, tử như cởi áo Hạ [1] 

(Viết để cúng dường ân sư – HT. Thích Quang Đạo –
vừa viên tịch vào ngày 16.7. Đinh Dậu)

Cư sĩ dịch kinh cuộc đời & sự nghiệp

Thích Chúc Phú

Lời nói đầu

Thời Phật tại thế, có những vị đệ tử thân tuy ở tại gia nhưng đã mang chí nguyện xuất trần thượng sĩ. Trong số những cư sĩ được kinh Tăng Chi đề cập (A.i,23), có thể kể đến như: tối thắng về bố thí là Anāthapindika, chuyên lo sức khỏe cho Tăng-già là ngự y Jīvaka Komārabhacca, ưu thắng về hạnh đa văn là nữ cư sĩ Khujjutarā…

Từ Châu-lợi-bàn-đặc, đến Lục tổ Huệ Năng nghĩ về vấn đề pháp hành của Phật giáo Việt Nam hiện tại

Thời Phật tại thế, Tôn giả A-nan được xem là người có khả năng ghi nhớ toàn bộ những lời dạy của Đức Phật. Thẩm quyền đặc thù đó là do phước nghiệp của bản thân cộng với kết quả của hai mươi lăm năm làm thị giả cho Đức Phật¹. 

Mặc dù vậy, mãi sau khi Đức Thế Tôn diệt độ và trước lúc cuộc kiết tập kinh điển lần thứ nhất diễn ra, Tôn giả A-nan mới chứng Thánh quả A-la-hán.

NHỮNG CỨ LIỆU VỀ NI GIỚI TRƯỚC THỜI DI MẪU MA-HA-BA-XÀ-BA-ĐỀ

Thích Chúc Phú

             Theo niềm tin truyền thống, di mẫu Ma-ha-ba-xà-ba-đề (Mahāpajāpatī) được xem là vị trưởng lão ni đầu tiên trong lịch sử kinh điển. Cơ sở của quan điểm này được nhiều bản kinh khả tín từ Hán tạng cho đến Nikāya xác chứng[1].

Nghiên cứu về tiến trình ngộ đạo của ngài Huệ Năng

Thích Chúc Phú

Ngài Huệ Năng (638-713) là một bậc cao Tăng của thiền lâm Đông Độ. Cuộc đời cũng như tư tưởng của ngài là nguồn chất liệu và xúc cảm thiêng liêng để hình thành nên những pháp hành tu tập, những tác phẩm đặc thù cũng như khai mở những truyền thống sơn môn đa dạng của Phật giáo Bắc truyền, mà trong số đó đã truyền thừa đến Việt Nam.

Khảo Biện về Kinh Dược Sư

Trong truyền thống Phật giáo Bắc truyền, Dược Sư là một bản kinh thường được trì tụng nhằm mục đích giải trừ tật bệnh, cầu nguyện bình an cho cá nhân, gia đình, dân tộc và xứ sở. Đặc biệt, trong những ngày đầu năm, đàn tràng Dược Sư được các chùa tổ chức với nhiều thể thức, quy mô khác nhau. Tuy nhiên, điểm chung nhất giữa các đàn tràng đều lấy việc trì tụng bản kinh Dược Sư làm nền tảng.

Nghiên Cứu về Thú Hướng Tái Sanh Qua Dấu Hiệu Nóng, Lạnh của Thân Thể

Chúc Phú

Trong tín niệm vãng sanh của một số truyền thống Phật giáo Bắc truyền, ở quá khứ cũng như hiện tại, đã căn cứ vào tình trạng nóng, lạnh từ thân thể của một người đang chết, để đưa ra những đoán định về thú hướng tái sanh của người ấy. Niềm tin này rất lớn, vì đôi khi có những người trợ niệm chuyên tâm theo dõi việc này, và không kiểm soát được hoan cảm, khi phát hiện người lâm tử bộc lộ những dấu hiệu mà họ cho là “thụy tướng” (điềm lành).

Nghiên cứu về vấn đề cúng tế và cứu độ hương linh trong kinh tạng Nikāya

Có những lậu hoặc phải do thọ dụng được đoạn trừ[1] 
 (Atthi āsavā paṭisevanā pahātabbā)[2]

Cúng tế cho người đã khuất là một thực thể văn hóa của nhân loại, được biểu hiện dưới nhiều hình thức lễ nghi, tùy theo quan điểm tôn giáo, tín ngưỡng... của chủ thể văn hóa.

Với Phật giáo, cúng tế ở đây mang nghĩa cung cấp vật thực cho một đối tượng hay một nhóm đối tượng, được thực hiện thông qua một hình thức lễ nghi. Đối tượng cúng tế trong bài viết chính là người đã khuất, mà ở đây tạm thống nhất với tên gọi hương linh.

Tại sao tụng thất giác chi để chữa bệnh, cầu an?

Theo lời Phật dạy, người xuất gia không những giúp nhau trong cuộc sống đời thường mà còn phải lân mẫn khi bệnh tật, ốm đau[i]. Sự kiện Đức Phật cùng chúng tăng thăm tỳ-kheo đang lâm bệnh và sau đó thuyết giảng, cầu nguyện cho vị này thường xuất hiện trong nhiều bản kinh. Ba bản kinh đều mang tên kinh Bệnh trong Tương Ưng Bộ là những ví dụ tiêu biểu.

Khảo về thân trung ấm

Chúc Phú

Này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hột giống, ái là sự nhuận ướt1.

Có một thực tế hiển nhiên cần được ghi nhận rằng, không phải ai cũng hiểu đúng về lời dạy của Đức Phật, ngay cả khi Ngài còn tại thế. Trường hợp Tỳ-kheo Sāti, hiểu sai về sự vận hành của thức2, Tỳ-kheo Ariṭṭha hiểu sai về pháp3… là những ví dụ tiêu biểu.

Khảo Cứu Về Ngày, Tháng Thành Đạo của Đức Phật

Theo Phật giáo Nam truyền, ngày Đản sanh, Thành đạo và nhập Niết-bàn của Đức Phật đều diễn ra vào ngày trăng tròn tháng Vesākha; với Phật giáo Bắc truyền, ngày Thành đạo diễn ra vào ngày mùng 8 tháng 12 âm lịch. Trong thời đại hôm nay, thời gian tổ chức sự kiện Đức Phật thành đạo đã được mặc định như trên, và đã mang tính phổ biến trong hai truyền thống Phật giáo.

Vương Nạn Tỳ Lưu Ly Diễn Ra Khi Phật Còn Tại Thế Hay Khi Ngài Đã Niết Bàn?

Chúc Phú

Sự kiện vua Tỳ Lưu Ly (Sanskrit: Virūḍhaka- विरूढक; Pāli: Viḍūḍabha) giết hại gần như toàn bộ dòng họ Sākya là một sự kiện hiện còn bằng chứng lịch sử[1], được nhiều nguồn tư liệu từ Hán tạng và Nikāya xác tín[2].

So Sánh Kinh Bệnh (s.v,81) Trong Tương Ưng Và Bản Kinh Tương Đương Trong Hán Tạng.

Lời dạy của Đức Phật được kiết tập thành kinh điển và bảo lưu trong nhiều truyền thống và bộ phái Phật giáo. Trong kho tàng kinh điển Phật giáo, thì một phần di sản của hai truyền thống kinh điển Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivādins) và Thượng tọa bộ (Theravādins) còn được lưu lại đến hôm nay trong Hán tạng và Nikāya.

Độ Người Hấp Hối Theo Kinh Tạng Nikàya

Hấp hối có nghĩa là gần chết. Có nhiều từ đồng nghĩa cùng biểu đạt cho trạng thái này như đang lâm chung, thời gian cận tử, lúc sắp chết…Độ ở đây mang ý nghĩa chuyển hóa, giúp người vượt qua, giáo hóa cho người.

Kinh Tứ thập nhị chương - đối chiếu và nhận định

LỜI NÓI ĐẦU

           Kinh Tứ thập nhị chương là một tuyển tập kinh điển cô đọng và súc tích. Trong một số truyền bản, bản kinh đã có sự biên tập nhất định trong quá trình phiên dịch hay sao chép. Cũng do điều này, nên đã tạo ra những ngộ nhận không đáng có, thậm chí có những hoài nghi quá đáng khi cho rằng, bản kinh này không có thực trong Kinh tạng.